SİZ HANGİ TİP ANNESİNİZ? -1

Çocuğunuzla iletişiminiz nasıl? Anlayabileceği her konuda çocuğunuzun fikrini alıp, onun da görüşüne değer verdiğinizi hissettiriyor musunuz? Yoksa daha çok “çünkü ben öyle istiyorum, ben senin annenim”, “bunu yapmak zorundasın” türünden cümleler mi kullanıyorsunuz? Ya da çocuğunuzu hayal kırıklığına uğratmak istemediğiniz için her istediğine izin veriyor, onun ruh haline göre asla yapmaması gereken bir şeyi bile yapmasına ses çıkarmıyor musunuz?

İşte bu davranış modelleri, sizin hangi tip anne olduğunuzu bilimsel olarak ortaya koyan işaretler. Peki bilimsel olarak tanımlanan bu 4 annelik modeli, çocuğunuzun hem bugününü hem geleceğini nasıl etkileyebiliyor? Uzman Psikolog Sena Yücesan, Anneler Günü kapsamında yaptığı açıklamada; 4 farklı ebeveynlik tarzı bulunduğunu belirterek, hem annelik modelinizi saptayabileceğiniz bilgilendirici hem de bunların çocuğunuza etkilerini anlattı; önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Demokratik Anneler / Sıcak fakat sıkı

• “Çünkü ben öyle söyledim”, “Ben öyle istedim” demek yerine, çocuğunuzu dinliyor, görüşünü anlamaya çalışıyor ve fikirlerine değer veriyorsanız,
• Çocuğunuzla her türlü konuyu müzakere etmeye çalışıyorsanız, fakat nihai sorumluluk yine sizde oluyorsa,

• Çocuğunuzun günü planlıysa; gelişimine uygun aktivitelerde bulunurken, televizyon ya da bilgisayar başında geçireceği süre gibi çeşitli eylemlerini kısıtlamışsanız,
• Evin kurallarına neden uyması gerektiğini, koyduğunuz kuralların ne işe yaradığını anlatıp onunla ortak bir yol bulmaya çalışıyorsanız, ancak kurallara uymadığında sonuç ceza değil; uyarıysa, 
• Çocuğunuz sizinle rahatça iletişime geçebiliyorsa, her konuda düşüncelerini sizinle paylaşabiliyorsa, onu yargılamayacağınızı ya da kınamayacağınızı biliyorsa,
• Çocuğunuzdan beklentileriniz genellikle onun yaşına ve gelişimine uygunluk gösteriyorsa,
• Bağımsız bir birey olması için teşvik ediyorsanız.

Çocuğa etkileri

Araştırmalara göre, demokratik annelerin çocukları tartışma konularını iyi bir noktaya bağlayabiliyor ve tartışmaları aşmayı öğrenebiliyorlar. Bu tarz bir ebeveynlik, çocuğun sağlıklı bir ortamda büyümesini sağlıyor, anne ve çocuk arasındaki üretken ilişkiyi teşvik ediyor. Demokratik annelerin çocuklarının sosyal yönden daha yetkin, sorumlu ve özerk olma ihtimallerinin daha yüksek olduğu düşünülüyor. 

Otoriter Anneler / “Ben öyle istediğim için!”

• Şartlar ne olursa olsun çocuğunuzun her koşulda kurallara soru sormadan uyması gerektiğine inanıyorsanız,
• Onun yaşantısına ilişkin seçenekler yerine kendi beklentilerinizi sıralıyorsanız,
• Sıkı bir disiplin uyguluyor, kısıtlayıcı ve cezalandırıcı bir üslup kullanıyorsanız,
• Kendinizi sık sık “Ben öyle istediğim için”, “Çünkü ben öyle söylüyorum, ben senin annenim” diyerek kurallarınızı açıklarken buluyorsanız,
• Çocuğunuza istediklerinizi yaptırmak için ceza vermeyi araç olarak kullanıp, sık sık ceza veriyorsanız,
• Çocuğunuz cezalandırılacağı gerekçesiyle düşüncelerini sizinle paylaşamıyorsa,
• Çocuğunuza karşı düşük sıcaklık gösteriyor, "Böyle yaparsan seni sevmem”, “Kardeşin daha uslu onu daha çok seviyoruz”, “Beni hasta ettin”, “Seni bırakıp giderim" gibi cümlelerle sevgi kaybına yönelik suçlamalarda bulunuyorsanız,
• Genellikle çocuğunuzdan beklentileriniz yüksekse ve bu beklentiler onun gelişimiyle uyum göstermiyorsa.

Çocuğa etkileri

Otoriter tarz muamele gören çocukların okul uyumunun az olduğu gözlemleniyor. Otorite olduğunda sessiz kalıp, olmadığında ise saldırgan olma eğilimine girebiliyorlar. Çocuklar ya isyankar ya da bağımlı olmaya başlıyorlar. İsyankarlaşan çocuk agresif davranışlar sergileyebiliyor. Daha itaatkar olan çocuklar ise ailelerine bağımlı hale gelebiliyorlar. Otoriter annelerin çocukları, düşük benlik saygısı, korkulu veya utangaç olma, sosyal durumlarda zorluk çekme ve muhtemelen anne bakımının dışındayken uygun olmayan davranış sergilemeye meyilli bireyler olabiliyorlar. Otoriter tarzdaki bazı kurallar ve yapılar sağlıklı çocuk yetiştirmek için önemli olsa da, iyi niyetli yapılan bu uygulamalar aşırıya kaçıp çocuğa zarar vermeye başlayabilir. Bu sebeplerden dolayı, sağlanan yapıyı açık iletişimle desteklemek çok önemli!

                                               (devam edecek..)

 

Orjinal Köşe Yazısına Git