HATAY’IN ÇOCUKLARI: ISSOS MOZAİK ATÖLYESİ PROJESİ

Proje, Hatay-Erzin Issos Arkeolojik, Kültürel ve Doğal Mirası Koruma Derneği koordinasyonunda, T.C. Erzin Kaymakamlığı ve Erzin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü gibi temel kurumsal paydaşların katkısıyla gerçekleştirilmektedir.

Projenin hayata geçirilmesi ve finansmanı ise, Bridge to Türkiye Fund (BTF) temsilcisi Dr. Beyza Büyüker’in öncülüğü ve girişimi sayesinde mümkün olmuştur.

Proje, 2022 yılında Doç. Dr. Banu Özdilek’in bilimsel danışmanlığında ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı adına başlatılan arkeolojik kazı ve araştırmaların temelleri üzerine inşa edilmiştir.

2025 yılından itibaren kazılar, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi adına doğrudan Özdilek’in başkanlığında devam etmektedir.

Bu çalışmalar, Türkiye’nin arkeolojik mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır. 

Bu bağlamda geliştirilen “Hatay’ın Çocukları: Issos Mozaik Atölyesi” projesi; özellikle Erzin ilçesinde yaşayan çocuklarda kültürel miras bilincini artırmak amacıyla yenilikçi, kapsayıcı ve katılımcı bir eğitim girişimi olarak tasarlanmıştır. Proje, Erzin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle ilkokul ve ortaokul (5.–8. sınıf) öğrencilerini kapsayan bir dizi eğitim etkinliği ile hayata geçirilecektir. Bu etkinliklerde kültürel miras farkındalığı, tarihî ve arkeolojik bağlam ile Issos-Epiphaneia antik kentinin önemi hakkında bilgiler verilecek; deneyim temelli bir öğrenme modeliyle öğrencilerin konuya ilgisi hem teorik hem pratik uygulamalarla derinleştirilecektir. Projenin merkezinde, birbirine bağlı üç aşamadan oluşan bir mozaik atölyesi yer almaktadır:

• Birinci aşamada, öğrenciler arkeolog Dr. H. Onur Tıbıkoğlu eşliğinde antik kentte bir eğitim gezisine ve “hafıza yürüyüşüne” katılacaklardır. Bu süreçte kazı çalışmaları, kentteki tarihî katmanlar ve mitolojik anlatılar öğrencilere aktarılacaktır. Gezinin ardından, sanatçı Damla Sandal tarafından yürütülecek “Hafızayı İşlemek” başlıklı hafıza odaklı bir sanat atölyesi gerçekleştirilecektir. Öğrenciler burada antik kente ait fotoğraflar üzerinden, geçmiş ile geleceği yaratıcı yollarla birleştiren sanatsal yorumlar ortaya koyacaklardır. 

• İkinci aşamada, antik dünyanın mozaik geleneği, Roma dönemi mozaik üretim teknikleri, mitolojik figürler ile bitki ve hayvan motifleri üzerine bilgiler aktarılacaktır. Bu kapsamda, proje yürütücüsü Doç. Dr. Banu Özdilek, “Antik Dönemde Mozaik Üretimi ve Teknikleri” başlıklı halka açık bir sunum gerçekleştirecektir. Sunum, Erzin halkına açık olacak şekilde planlanmıştır. Takip eden iki gün boyunca, çocuklar için Issos Mozaik Atölyesi antik kentte gerçekleştirilecek; uzman eğitmenlerin gözetiminde ve güvenli olarak düzenlenmiş alanlarda öğrenciler doğal taşlarla kendi mozaiklerini oluşturacaklardır. 

• Üçüncü ve son aşamada, çocuklar Uluslararası Issos Sempozyumu’na katılım sağlayacak; bilim insanları, uzmanlar ve kültürel miras profesyonelleriyle doğrudan gözlem ve etkileşim imkânı bulacaklardır. Projenin son gününde öğrenciler tamamladıkları mozaik çalışmalarını sunacak ve bu eserler sempozyum kapsamında sergilenecektir. Böylelikle çocuklar, emeklerini daha geniş bir izleyici kitlesiyle paylaşma şansı elde edeceklerdir. Hatay bölgesi, Roma dönemine ait mozaikleriyle dünya çapında tanınmaktadır. Issos-Epiphaneia’da keşfedilen Takvim Mozaiği ve Artemis Mozaiği gibi eşsiz örnekler, bu sanatsal mirasın en nadide parçalarındandır. Proje sayesinde çocuklar, bu eserlerle doğrudan temas kurarak, kültürel mirasın anlamı ve korunmasının önemi konusunda derinlemesine farkındalık geliştireceklerdir. Projenin genel amacı, bir dönem Doğu Akdeniz’den Portekiz’e kadar etkisi hissedilen Antakya Mozaik Okulu geleneğinden ilham alarak, yeni bir neslin sanatla büyümesini teşvik etmektir. Aynı zamanda proje, deprem sonrası çocuklar için hem kültürel hem de duygusal bir iyileşme aracı olarak kurgulanmıştır. Sanat yoluyla onarıcı bir alan sunarken; el becerilerine ve sanatsal ilgilere sahip çocukların keşfedilmesine de zemin hazırlamaktadır. Bu sayede, çocukların yaşadıkları topraklara karşı aidiyet, sorumluluk ve sahiplenme duyguları gelişecek; kültürel mirasın korunmasına yönelik güçlü bir bilinç oluşacaktır. Sonuç olarak bu proje, eşsiz bir mirasın gelecek nesiller tarafından anlaşılmasını, benimsenmesini ve korunmasını sağlamak amacıyla hayata geçirilmiştir.